ԱԲ-ն էժանացնում է ծրագրերի արտադրությունը, իսկ մրցակցային առավելության համար պետք է փոխել գործառնական մոդելը։ Կայուն շահույթն ավելի հավանական է թիմերի աշխատանքը վերակազմակերպողների, ոչ թե պարզապես ԱԲ օգնականներ ներդնողների համար։
ԱԲ-հեն ճարտարագիտությանը պետք են լրացնող երկու կարողություններ՝ հաճախորդներին ու խնդիրներին մոտ հավելվածների թիմեր և հարթակի կամ «հարնեսի» թիմեր, որոնք ապահովում են ընդհանուր համատեքստ, պաշտպանություն, գնահատում ու կառավարում՝ մարդկանց և ԱԲ ագենտների անվտանգ, լայնածավալ աշխատանքի համար։
Տեխնոլոգիական ղեկավարումը թողարկման կարողությունների կառավարումից անցնում է թողարկման համակարգի նախագծմանը։ Ղեկավարները պետք է հստակեցնեն՝ ինչի համար են պատասխանատու հավելվածների թիմերը, որ համատեքստն ու հսկողությունն են ընդհանուր, որտեղ է պետք մարդու հաստատումը, ինչպես չափել հաստատված ուսուցումն ու հաճախորդի համար արժեքը։
Ժամանակակից ճարտարագիտական գործելակերպի մեծ մասը ձևավորվել է, երբ ծրագրեր ստեղծելը թանկ էր։ Հիմնական հարցն էր՝ ինչպե՞ս ավելի շատ թիմերով ավելի շատ ծրագրեր թողարկել՝ ավելի կանխատեսելի ձևով։ Այս ենթադրությունն էր որոշում թիմերի կառուցվածքը, հարթակների ֆինանսավորումն ու թողարկման չափումը։ Մասշտաբավորումը հաճախ նշանակում էր աշխատակիցների ավելացում, իսկ հաջողությունը չափվում էր կատարված աշխատանքի ծավալով։
ԱԲ-ն փոխում է այդ ենթադրությունը։ Մեր կարծիքով՝ ԱԲ-հեն ճարտարագիտությունը պարզապես ավանդական ճարտարագիտություն չէ՝ ավելի լավ գործիքներով։ Պետք է այլ գործառնական մոդել՝ հաճախորդների խնդիրներին մոտ փոքր հավելվածային թիմեր՝ հարթակի կամ «հարնեսի» թիմերի աջակցությամբ։ «Հարնես» ենք անվանում վերահսկվող միջավայրը, որը մարդկանց ու ագենտներին տալիս է համատեքստ, գործիքներ, թույլտվություններ, հետադարձ կապ և սահմաններ՝ ԱԲ-ն մեծ մասշտաբով անվտանգ կիրառելու համար։
Սա կարևոր է տեխնոլոգիաների ու տվյալների ղեկավարների համար․ անհատական արդյունավետության աճը բավարար չէ կազմակերպությունում անվտանգ ներդրման համար։ Առանց մտածված մոդելի թիմերին սպառնում են մասնատված գործիքներ, կրկնվող լուծումներ, անհստակ պատասխանատվություն, տվյալների անվերահսկելի բացահայտում ու անհավասար որակ։
Ձեռնարկությունների հարցը պետք է փոխվի՝ «Ինչպե՞ս օգնել ինժեներներին կիրառել ԱԲ-ն» հարցից դեպի «Ինչպե՞ս վերակառուցել ճարտարագիտական համակարգը, որ մարդիկ ու ագենտներն անվտանգ արժեք ստեղծեն ձեռնարկության մասշտաբով»։
ԱԲ-ն օգնում է ինժեներներին ուսումնասիրել ավելի շատ գաղափարներ, արագ նախատիպեր ստեղծել ու փորձել ավելի շատ մոտեցումներ։ Սակայն ավելի մեծ ծավալն ինքնաբերաբար ավելի մեծ արժեք չի ստեղծում։ Առանց լավ դատողության, պատշաճ համատեքստի ու արդյունավետ գնահատման աշխատանքի ծավալը կարող է աճել ավելի արագ, քան կազմակերպությունը կհասցնի որոշել՝ ինչին վստահել, ինչ գործարկել կամ ինչից սովորել։
ԱԲ-ն կարող է նվազեցնել կոդ ստեղծելու և փորձարկումներ կատարելու ծախսը։ Իսկ ծրագրի ընդհանուր ծախսի նվազումը կախված է ստուգման, ինտեգրման, շահագործման, սպասարկման ու վերամշակման համար դեռ անհրաժեշտ աշխատանքից։
Ակնկալում ենք, որ ճարտարագիտական առավելությունն ավելի ու ավելի կախված կլինի չորս կարողությունից․
Որոշել՝ ինչ և ինչպես ստեղծել, ինչպես գրանցել այդ ընտրությունները։
Մարդկանց ու ԱԲ համակարգերի աշխատանքը հիմնել կազմակերպության համապատասխան գիտելիքի վրա։
Անվտանգ մասշտաբավորել՝ ընդհանուր հարթակներով, հսկողությամբ ու գնահատմամբ։
Նախագծել ճարտարապետություններ, որոնք կընդունեն նոր գործիքներ ու բաղադրիչներ՝ առանց կրկնվող խափանումների։
Ուստի սակավ կարողությունն այլևս արտադրելը չէ, այլ արդյունքի արժեքն աճեցնելը՝ ճիշտ աշխատանք ընտրել, հիմնել համատեքստի վրա, ստուգել արդյունավետությունն ու իմանալ՝ ինչը չթողարկել։
Փորձարկումների էժանացման հետ աճում է նաև որոշումների գրանցումների արժեքը։ Կազմակերպությունները պետք է իմանան՝ ինչ է փորձվել, ինչն է ձախողվել, ինչ են սովորել և ինչու է ընտրվել հենց այդ ուղին։
Ճարտարագիտական համակարգերը պետք է ապահովեն արագ վավերացում, անվտանգ կրկնափուլեր ու փաստագրված ուսուցում, ոչ միայն արագ թողարկում։ Սա փոխում է թե՛ ինժեների դերը, թե՛ նրան շրջապատող թիմը։
Ինժեներների համար սա ոչ այնքան ստեղծելուց հեռացում է, որքան ստեղծվողը ձևավորելու, գնահատելու և համակարգելու անցում։
ԱԲ-ի ստեղծած ծրագրերը չեն վերացնում ինժեներների կարիքը։ Ավելի են կարևորվում համակարգի սահմանափակումները հասկացող, միջերեսներ ու գնահատումներ նախագծող, մարդկանց և ագենտների աշխատանքը համակարգող մասնագետները։ Տեխնիկական խորությունը, դատողությունը, պրոդուկտի իմացությունն ու գնահատման հմտությունները համատեղող ինժեներները հաճախ ավելի մեծ արժեք կտան, քան միայն առանձին բաղադրիչներ իրականացնողները։
Նախկինում պրոդուկտային թիմերը որոշում էին՝ ինչ ստեղծել, իսկ ճարտարագիտական թիմերը՝ ինչպես։ Այսօր շատ կազմակերպություններ միավորում են պրոդուկտը, դիզայնն ու ճարտարագիտությունը։ ԱԲ-ն փոխում է թիմի ներսի աշխատանքը․ էժան նախատիպերը թույլ են տալիս նույն ցիկլում խնդրի ձևակերպումից անցնել իրականացման ու գնահատման։ Թիմերը կարող են ավելի շատ տարբերակներ փորձել, շուտ հրաժարվել թույլ գաղափարներից և հաստատվածներն ավելի առաջ տանել դեպի շահագործում։
Սա նպաստավոր է փոքր, բազմագործառույթ թիմերի համար, որտեղ պրոդուկտի, դիզայնի, ճարտարագիտության ու ոլորտի մասնագետները սովորում են նույն ցիկլում։ Պրոդուկտային ու տեխնիկական դատողությունները չեն միավորվում մեկ դերում, բայց պետք է ավելի սերտ կապվեն։ Պրոդուկտի ղեկավարներին պետք է տեխնիկական բավարար իմացություն՝ նախատիպեր ստեղծելու և տարբերակները գնահատելու համար։ Ինժեներներին պետք է հաճախորդի ու բիզնեսի բավարար համատեքստ՝ խնդիրը ձևակերպելու, ոչ միայն պատրաստի լուծումն իրականացնելու համար։
Ճարտարագիտական կազմակերպություններն ավանդաբար կոդը համարել են հիմնական ակտիվ։ Կոդի ստեղծման հեշտացման հետ մնայուն արժեքը տեղափոխվում է դրա համատեքստ՝ ոլորտային գիտելիք, հաճախորդի ըմբռնում, շահագործման փորձ, սեփական տվյալներ, գնահատման տվյալակազմեր, մեքենայաընթեռնելի կանոններ և համակարգի աշխատանքը բացատրող ճարտարապետական որոշումների պատմություն։
Կոդային բազաները կարևոր են նաև, քանի որ ամփոփում են բիզնեսի ու հաճախորդների մասին դժվարությամբ ձեռք բերված գիտելիքը։ ԱԲ-ն փոխում է կոդ ստեղծելու ջանքերը, բայց չի վերացնում այդ գիտելիքը ձեռք բերելու աշխատանքը։ Ուստի պետք է կոդի ծավալից բացի ներդնել ժամանակի հետ արժեքն աճեցնող ակտիվներում՝ լավ կառավարվող սեփական տվյալներ, կիրառելի գիտելիքի համակարգեր, հաճախորդի խոր ըմբռնում և որոշումների հստակ գրանցումներ։
CIO-ների ու CDO-ների համար սա տեղեկատվական ճարտարապետությունն ու տվյալների կառավարումը դարձնում է ճարտարագիտական արդյունավետության առանցք։ ԱԲ ագենտներն օգտագործում են միայն այն համատեքստը, որը հասանելի է իրենց թույլտվություններով և որը կարող են մեկնաբանել։ Մասնատված գիտելիքը, տվյալների անհստակ պատասխանատուներն ու անհամահունչ թույլտվությունները դառնում են ճարտարագիտական սահմանափակումներ, ոչ միայն տեղեկատվության կառավարման խնդիրներ։
Արտադրական համակարգի մաս դարձած համատեքստն այլևս չի կարող պասիվ փաստաթղթավորում մնալ։ Այն դառնում է հարթակի հնարավորություն։
Երբ համատեքստը, գնահատումն ու կառավարումն արտադրական համակարգի մաս են, ԱԲ-ի թողարկումն ամբողջությամբ առանձին թիմերին թողնել չի կարելի։ Չարժե նաև այնքան կենտրոնացնել այն, որ թիմերը կտրվեն հաճախորդների իրական խնդիրներից։
Դաշնային մոդելը հավասարակշռում է այս կարիքները։ Ինքնավար հավելվածային թիմերը մնում են խնդրին մոտ՝ ընդհանուր հարթակի ու հարնեսի աջակցությամբ․ դրանք տրամադրում են վերօգտագործելի գործիքներ, համատեքստի վերահսկվող հասանելիություն, գնահատման մոտեցումներ, թույլտվություններ ու կառավարում։ Դաշնային մոտեցումը պահանջում է հստակ պատասխանատվություն․ հավելվածների թիմերը տնօրինում են գործընթացն ու արդյունքը, հարնեսի թիմերն ապահովում են անվտանգ աշխատանքի ընդհանուր հնարավորությունները, իսկ ռիսկերի, անվտանգության ու կառավարման թիմերը՝ անկախ վերահսկողությունը։
Հավելվածների թիմերն ու ոլորտային փորձագետները պետք է սահմանեն առաջադրանքի գնահատման դեպքերն ու ընդունման շեմը։ Հարնեսի թիմը պետք է ապահովի գնահատման ենթակառուցվածքը, ընդհանուր հսկողությունն ու հաշվետվությունները՝ հետևողական գնահատման համար։
Ոլորտ | Հավելվածի թիմ | Հարնեսի թիմ | Ռիսկեր, անվտանգություն և կառավարում |
|---|---|---|---|
Պրոդուկտ և արդյունք | Ընտրում է խնդիրը, գործընթացը, օգտատիրական փորձառությունն ու հաջողության չափանիշները, պատասխանատու է հաճախորդի և բիզնեսի արդյունքի համար | Տրամադրում է վերօգտագործելի մոտեցումներ, գործիքներ ու հեռաչափություն | Սահմանափակումներ է դնում էական ռիսկ պարունակող կիրառությունների վրա |
Համատեքստ և հասանելիություն | Սահմանում է գործընթացին անհրաժեշտ տեղեկություններն ու գործողությունները | Տրամադրում է համատեքստային միջերեսներ, ագենտի ինքնություն և գործիքների թույլտվություններ | Հաստատում է զգայուն տվյալների հասանելիությունն ու հսկողության սահմանները |
Գնահատում և թողարկում | Սահմանում է ընդունման չափանիշներն ու ստուգում արդյունքները | Պահպանում է գնահատման հավաքածուները, աուդիտի մատյաններն ու հաստատված գործարկման ուղիները | Հաստատում է բարձր ռիսկով կիրառությունները, բացառություններն ու էական փոփոխությունները |
Ֆինանսավորում և հաշվետվողականություն | Ֆինանսավորվում է և հաշվետու է հավելվածի արդյունքի համար | Ֆինանսավորվում է որպես ընդհանուր կարողություն․ գնահատվում է վերօգտագործմամբ, ընդգրկմամբ և անվտանգ գործարկման հասնելու ժամանակով | Պատասխանատու է անկախ վերահսկողության և հսկողական որոշումների համար |
Աշխատանքի ռիթմ և ուսուցում | Ոլորտային փորձագետների հետ կրկնափուլերով աշխատում է, ուսումնասիրում արդյունքները, միջամտություններն ու միջադեպերը | Սովորածը վերածում է նոր թեստերի, հսկողության ու վերօգտագործելի հնարավորությունների | Հաստատման համաձայնեցված փուլերում ստուգում է միջադեպերն ու փոփոխությունները |
Սա փոխում է նաև թիմի չափի հանդեպ ղեկավարների մոտեցումը։ Փոքր թիմերով ավելի շատ ծրագրեր արտադրելն ինքնանպատակ չէ։ Նպատակն է մարդկային դատողությունը կիրառել առավել արժեքավոր տեղում՝ հավելվածների թիմերում՝ խնդրին մոտ, և ընդհանուր հնարավորություններում, որոնք օգնում են արագ գործել՝ առանց հսկողությունը կորցնելու։
Փոքրացող, ԱԲ-ից ավելի շատ օգտվող թիմերին պետք են հզոր ընդհանուր հնարավորություններ՝ անվտանգ, հետևողական ու հաշվետու թողարկումների համար։
Հարթակների ճարտարագիտությունը հիմնականում բարձրացրել է մշակողների արդյունավետությունը՝ գլխավոր օգտատեր համարելով մարդուն։ ԱԲ-ի վրա հիմնված հարթակը պետք է սպասարկի թե՛ մարդկանց, թե՛ ագենտներին։
Ագենտը մշակողների հարթակից օգտվում է այլ կերպ, քան մարդը։ Նրան պետք են մեքենայորեն հասանելի հրահանգներ ու գործիքներ, հստակ թույլտվություններ և աշխատանքի հուսալի գնահատում։ Հարնեսը պետք է ապահովի նաև դիտարկելիություն, անվտանգություն, պահանջներին համապատասխանություն և գիտելիքի կառավարում։ Նպատակն ինքնավարությունն օգտակար դարձնելն է՝ այն դնելով հստակ, պարտադիր պահպանվող սահմանների մեջ։
Դիտարկենք բանկ, որն ԱԲ-ով մշակում է քարտային գործարքների վիճարկման դիմումները։ Հավելվածի թիմը սկսում է նեղ խնդրից՝ դասակարգել դեպքը, գտնել կիրառելի կանոնակարգն ու պատասխանի նախագիծ կազմել աջակցման աշխատակցի համար։ Թիմը պատասխանատու է գործընթացի, օգտատիրական փորձառության, վերադասին փոխանցման շեմերի և հաջողության չափանիշների համար։ Այն չի սահմանում կարգավորող կանոնները կամ ագենտին նոր թույլտվություններ տալիս։
Ագենտները կարող են օգնել իրականացմանը, կատարել առաջադրանքին հատուկ թեստերն ու պատրաստել թողարկումը։ Գործարկումը կհաստատեն մարդիկ, իսկ շահագործման արդյունքները հիմք կդառնան գնահատման ու մշակման հաջորդ փուլի համար։ Գործարկման հսկողությունն առանձին է․ աջակցման ագենտը գործածում է միայն հաստատված գործիքներ ու տվյալներ՝ թույլտվությունների և վերադասին փոխանցման սահմանված կարգի շրջանակում։
Համատեքստ․ ագենտին հասանելի են ընթացիկ դեպքը, հաճախորդի նվազագույն անհրաժեշտ տվյալները, պրոդուկտի ու բողոքների հաստատված ընթացակարգերը և վերադասին փոխանցման մեքենայաընթեռնելի կանոնները։ Անհասանելի են վճարման գաղտնի տվյալներն ու այլ հաճախորդների գրառումները, և նա չի կարող գրել դեպքերի կառավարման համակարգում։
Գնահատում․ մինչ թողարկումը ներկայացուցչական անցյալ և փորձագետների պիտակավորած եզրային դեպքերով ստուգվում են դասակարգման ճշտությունը, կանոնների պահպանումը, տեղին ձեռնպահ մնալը, անձնական տվյալների արտահոսքը, բողոքների ու ֆինանսապես զգայուն դեպքերի փոխանցումը վերադասին։
Հաստատում․ պրոդուկտի որոշման պատասխանատուն հավելվածի թիմն է։ Ռիսկերի, անվտանգության և համապատասխանության թիմերը հաստատում են տվյալների հասանելիությունը, կանոնները և գործարկումը։ Աշխատակիցը հաստատում է ուղարկվող ամեն հաղորդագրություն․ հաճախորդի փողին ու իրավունքներին առնչվող որոշումներն ագենտչի կայացնում։
Հարնեսի մատյան․ գործարկումը գրանցում է ագենտի ինքնությունը, մոդելի տարբերակը, համատեքստը, աղբյուրները, գործիքի կանչը, ստուգումները, գնահատումները, խմբագրումները և միջամտությունները և միջադեպերը։ Հաջող փորձը թիմը վերածում է բազմակի օգտագործվող համատեքստային միջերեսների, գնահատման դեպքերի, թույլտվությունների ձևանմուշների և հաստատված գործարկման։ Ձախողումներն ու միջամտությունները նոր թեստերի և գործընթացի բարելավման հիմք են։
Այսպես ագենտը գործելու ազատություն է ստանում միայն հաստատված համատեքստով ու գործիքներով, իսկ կարևոր սահմանների պահպանումը տալիս է ստուգելի, վերօգտագործելի ապացույցներ։ Կարևոր որոշումների պատասխանատվությունը մնում է մարդկանց վրա։ Ժամանակի ընթացքում բանկը կարող է իրական հաջողություններով, միջամտություններով ու ձախողումներով բարելավել գործընթացն ու որոշել՝ ընդլայնե՞լ ագենտի լիազորությունները։ Սա է սահմանափակ ինքնավարությունն ու ապացույցներով հաստատված ուսուցումը գործնականում։
Այս բաժանումն արտացոլված է հարնեսի թիմի համակարգերում ու հսկողության մեխանիզմներում։ Հարնեսի թիմերը պատասխանատու են․
Ագենտի ինքնություն․ ծառայողական ինքնությունների տրամադրում, պատասխանատուի ու միջավայրի գրանցում, մոդելի, հարցման և գործիքների տարբերակների հետևում։
Գործիքի թույլտվություն․ կարդալու, գրելու ու տվյալների հասանելիության սահման, հարցումների հաճախության սահմանաչափ, հաստատման փուլեր և արգելման կանոններ։
Համատեքստային միջերես․ հաստատված գիտելիքի ու տվյալների տրամադրում՝ տարբերող միջերեսով, թույլտվության հաշվառմամբ, հստակ ծագմամբ և արդիականությամբ։
Գնահատման հավաքածուներ․ ներկայացուցչական և եզրային դեպքի, վնասից և սպառնալիքներից պաշտպանության, հետընթացի թեստերի և թողարկման շեմերի պահպանում։
Աուդիտի մատյաններ և դիտարկելիություն․ ինքնության, համատեքստի, գործիքների կանչերի, արդյունքների, հաստատումների, միջամտությունների, ձախողումների ու միջադեպերի գրանցում՝ պահպանման և մուտքի հսկողությամբ։
Հաստատված գործարկումներ․ մեկուսացված, ստվերային, փուլային ու աշխատանքային միջավայրեր՝ ավտոմատ ստուգումներով, հետգլորմամբ և փոփոխությունների հսկողությամբ։
Հարնեսի թիմերը հարթակի բոլոր գործող գործառույթների նոր անվանումը չեն։ Մեքենայական ուսուցման շահագործման, անվտանգության, կառավարման և հարթակի թիմերը պահպանում են իրենց պարտականությունները։ Հարնեսի թիմը հսկողությունը կապում է ԱԲ գործընթացների մշակման ու գործարկման հետ՝ կանոնների համար թույլտվություններով և հաստատումներով, համատեքստի համար կառավարվող միջերեսներով, գնահատման համար թեստերով, ագենտի վարքն աուդիտի ենթարկելու ու վերօգտագործելու համար՝ մատյաններով։

Երբ ճարտարագիտական աշխատանքը բաժանվում է հավելվածների թողարկման և ընդհանուր աջակցության, պետք է փոխվեն կադրային մոտեցումը, ղեկավարումն ու գնահատումը։
Հավելվածների թիմերին պետք է խնդրի վրա հիմնված պրոդուկտային, ճարտարագիտական և ոլորտային դատողություն։ Հարթակի և հարնեսի թիմերին պետք են մարդիկ, որ կնախագծեն ու կշահագործեն մարդկանց և ագենտներին մեծ մասշտաբով սպասարկող ընդհանուր միջավայր։
CTO-ների, CDO-ների և CIO-ների խնդիրն է որոշել՝ որ հնարավորություններն ապահովել կենտրոնացված, որոնք թողնել առանձին թիմերին։
Հավելվածների թիմին պետք է արագ աշխատելու և հաճախորդի հետ սերտ կապ պահելու ազատություն։ Նրանք չպետք է վերստեղծեն տվյալների անվտանգ հասանելիության, դիտարկելիության, գնահատման ու կառավարման հնարավորությունները։
ԱԲ-հեն կազմակերպությունում ղեկավարները պետք է ուշադրության մի մասը թողարկման կարողությունների կառավարումից տեղափոխեն թողարկման համակարգի նախագծման վրա։ Սա ներառում է՝
մարդկանց ընտրել և զարգացնել՝ կարևորելով դատողության և որոշման որակը,
ներդնել ԱԲ հարթակներում, գնահատման, պաշտպանության, հաստատված ուղիների, գիտելիքի հոսքերի ու հասանելիության ձևերի մեջ,
սահմանել ագենտների, մարդկանց և համատեղ գործընթացների գործառնական սահմանները,
չափել հաստատված ուսուցումը, հուսալիությունը, ազդեցությունը և անվտանգ օգտագործումը,
բավականաչափ հետևել տեխնոլոգիային՝ հասկանալու, թե ԱԲ-ն որտեղ է իսկապես փոխում թողարկման տնտեսագիտությունը։
Լավ նախագծված համակարգն օգնում է գտնել համապատասխան համատեքստը, ստուգել ԱԲ-ի աշխատանքը, վերօգտագործել փորձված մոտեցումներն ու ճանաչել մարդու հաստատման կարիքը։
Շատ չափորոշիչներ ստեղծվել են այն ժամանակ, երբ ծրագրերի արտադրությունը գլխավոր սահմանափակումներից էր։ Տեմպը, առաջադրանքների միավորները, թողունակությունն ու գործարկման հաճախությունը դեռ օգտակար են, բայց առանձին վերցրած՝ պակաս խոսուն, քանի որ ԱԲ-ն նվազեցնում է մշակման ջանքերը։
Թիմը կարող է ավելի շատ կոդ ու փորձարկումներ ստեղծել, բայց վատ որոշումներ կայացնել, ավելորդ բարդություն կամ ռիսկ առաջացնել։
Ուստի ղեկավարներին բավարար չէ իմանալ արտադրված ծրագրերի ծավալը կամ ԱԲ գործիքների կիրառման տարածվածությունը։ Պետք է հասկանալ՝ ԱԲ-ն օգնո՞ւմ է ավելի արագ սովորել, բարելավել հաճախորդների արդյունքները և հուսալի գործել համաձայնեցված սահմաններում։
Հավելվածների թիմերի օգտակար չափորոշիչներն են՝
հաստատված ուսուցում՝ ժամանակ
հաճախորդների արդյունքի բարելավում,
բիզնեսին տրված արժեք,
յուրացումն ու վարքի փոփոխություն,
հիմնավորված որոշումների հանգեցնող փորձարկումների բաժին։
Հաստատված ուսուցման ժամանակը ներառում է փորձարկման մեկնարկից մինչև որոշման համար բավարար ապացույցների հավաքումն ընկած ողջ շրջանը։ Երկուշաբթի սկսող, չորեքշաբթի գործարկող և ուրբաթ հիմնավորված որոշման հասնող թիմն ունի մեկշաբաթյա ուսուցման, ոչ թե երկօրյա թողարկման ցիկլ։
Հարթակի ու հարնեսի թիմերի օգտակար չափորոշիչներն են՝
ԱԲ լուծումների վերօգտագործում,
գնահատման ընդգրկումն ու էֆեկտիվությունը,
ԱԲ միջադեպերն ու վերամշակումը,
գաղափարից անվտանգ գործարկման ժամանակ
ագենտի գործողության դիտարկելիություն,
աուդիտի ու համապատասխանության ստուգման պատրաստվածությունը։
Յուրաքանչյուր հաջող արդյունքի ծախսը պետք է ներառի մոդելի օգտագործումը, մարդու ստուգումը, անհաջող փորձերը, վերամշակումն ու շահագործման աջակցությունը։
Այս չափորոշիչներին էլ պետք են հստակ սահմանումներ, ելակետային արժեքներ ու գնահատման մեթոդներ։ Նպատակը մի համընդհանուր գնահատման աղյուսակը մյուսով փոխարինելը չէ, այլ պարզելը՝ թողարկման համակարգը վստահելի արդյունք տալի՞ս է։
Հավելվածի ու հարնեսի մոդելը ԱԲ-հեն ճարտարագիտության ներկա փուլի հնարավոր պատասխաններից է։ Այն պետք չէ համարել մշտական վերջնական վիճակ։
Մի շարք զարգացումներ կարող են կրկին փոխել ճարտարագիտական աշխատանքի հիմնական միավորը՝
ագենտներին ամբողջական գործընթացների պատասխանատվության փոխանցումը,
որոշ ծրագրերի ժամանակավոր դառնալը՝ տարիներով սպասարկվելու փոխարեն,
հավելվածների միջերեսներից դեպի ագենտներով ուղղորդվող փորձառություններ անցումը,
հիմնարար մոդելներում ավելի շատ հարթակային հնարավորությունների ներառումը,
կարգավորմամբ աուդիտելիությունն ու հաշվետվողականությունը գլխավոր ճարտարագիտական սահմանափակում դարձնելը։
Սրանք հնարավորություններ են, ոչ թե կանխորոշված արդյունքներ։ Դրանց իրականանալու դեպքում նույնիսկ հավելվածի և հարթակի թիմերի բաժանումը կարող է չափազանց նեղ լինել։
Այս անորոշությանը լավագույնս կպատրաստվեն իրենց գործառնական մոդելը հարմարվող համարող կազմակերպությունները։ Նրանք կհիմնվեն հստակ սկզբունքների, հարուստ համատեքստի, սահմանափակ ինքնավարության ու արագ ուսուցման, ոչ թե անփոփոխ թիմային կառուցվածքների կամ գործիքների վրա։
ԱԲ-ն չի նվազեցնում ճարտարագիտական համակարգերի կարևորությունը։ Այն մեծացնում է դրանք լավ նախագծելու արժեքը։
Ծրագրերի արտադրության էժանացման հետ առավելություն են ստանում լավ որոշումներ կայացնող, օգտակար համատեքստ կուտակող և անվտանգ գործող կազմակերպությունները։ ԱԲ-հեն ճարտարագիտությունը պարզապես ԱԲ գործիքների կիրառում չէ։ Այն վերակառուցվում է նոր սահմանափակումների շուրջ՝ որոշումների որակ, ընդհանուր համատեքստ, սահմանափակ ինքնավարություն և արագ ուսուցում։
Տեխնոլոգիական ղեկավարները կարող են սկսել չորս հարցի հստակ պատասխանից․
Հաճախորդին ու պրոդուկտին առնչվող ո՞ր որոշումները պետք է մնան հավելվածների թիմերի մոտ։
Ո՞ր համատեքստը, հսկողությունն ու գնահատման հնարավորությունները պետք է ընդհանուր լինեն։
Որտե՞ղ կարող են ագենտներն ինքնուրույն գործել, և որտե՞ղ է պետք մարդու հաստատումը։
Ո՞ր չափորոշիչներն են վկայում հաստատված ուսուցման, հաճախորդի համար արժեքի և անվտանգ աշխատանքի մասին։
Այս պատասխաններն ավելի շատ կորոշեն ԱԲ-ի ներդրման արժեքը, քան կազմակերպության ներդրած օգնականների քանակը։
