Ажил өмнөх хороод, зөвшөөрөл, дамжлага, чиг үүргийн тусгаарлагдсан бүтцээрээ явсаар байвал бүтээмжийн өсөлтийн үнэ цэн хязгаарлагдана. Гол саад нь улам бүр байгууллагын саатал болж байна. Энэ нь байгууллага шийдвэр гаргах, үйл явцаа өөрчлөх, шинэ чадавхыг бизнесийн үр дүн болгоход хэр их хугацаа зарцуулдгийг хэлнэ.
Өмнө нь олон мэргэжилтэн, хэлтэс эсвэл хэдэн долоо хоногийн хөдөлмөр шаарддаг ажлыг одоо үлэмж хурдан дуусгах боломжтой. Энэ нь багууд хэрхэн хамтрах, шийдвэр хэрхэн гарах, хаана мэргэжлийн мэдлэг шаардагдахыг өөрчилнө.
Байгууллагууд ажлын урсгал, засаглал, урамшуулал, мэдлэгийн урсгал, шийдвэр гаргах бүтцээ шинээр сэтгэн, загвараа үндсээр нь өөрчилснөөр AI-аас үүдсэн бүтээмжийн өсөлтийг компанийн хэмжээнд давхар үржүүлж, өгөөжийг бүрэн хүртэнэ.
AI-д суурилсан байгууллагад тогтвортой суурь, дасан зохицох зах хязгаар хоёул хэрэгтэй. Мөн хүний хамгийн үнэ цэнтэй чадварыг эрүүл шүүлт, үйл ажиллагааг уялдуулахад ашиглах ёстой.
LinkedIn, Substack болон бусад хэлэлцүүлэгт "Би AI-ын ROI-г олж харахгүй байна" гэсэн яриа их. Бодитой хэрэглээ эрчимжихийн хэрээр AI-ын шийдлүүд болон ChatGPT, Codex, Claude зэрэг бэлэн хэрэгслүүдийг нэвтрүүлэхээс хангалттай ROI гарч байгааг бид харж байна. Гэхдээ энэ санааг ойлгож болно. Хувь хүний бүтээмжийг мэдэгдэхүйц өсгөх боломжтой ч байгууллагын ажлын урсгал хэвээр байвал эцсийн үр дүн нь хязгаарлагдана. Танай байгууллагын загвар хувьсан хөгжих шаардлагатай.
Харамсалтай нь, ялангуяа AI ийм хурдан хөгжиж буй үед байгууллагыг ирээдүйн бүх өөрчлөлтөд бүрэн бэлэн болгох боломжгүй. Гурван жилийн дараа AI-д оновчлогдсон банк, даатгагч, жижиглэн худалдаа, эрчим хүчний компани эсвэл зөвлөх үйлчилгээ ямар байх ёстойг хэн ч итгэлтэй хэлж чадахгүй. Технологи, эдийн засаг, ажлын хэв маяг хэт хурдан өөрчлөгдөж байгаа тул дасан зохицох чадвар ирэх арван жилийн гол давуу талын нэг болно.
Мэргэжлийн түвшний оюун ухаан агшин зуур бэлэн болж, AI-ын агентууд хэдэн цагаар бие даан ажиллаж чадвал ажлын арга барил өөрчлөгдөх бөгөөд өөрчлөгдөх ч ёстой гэж үзэх хэрэгтэй. Тэгэхээр технологийн үр шимийг хүртэхийн тулд үйл ажиллагааны загвараа өөрчлөх шаардлагатай. Ажлын шинэ хэв маяг, технологийн шинээр гарч буй хэрэглээнд хамгийн хурдан дасан зохицох хүсэлтэй байгууллагууд хамгийн их үр ашиг хүртэнэ.
AI байгууллагад хэрхэн нөлөөлөхийг ойлгох хамгийн хялбар арга нь нэг энгийн таамгаас эхлэх явдал. Байгууллагын хүн бүр мэргэжлийн түвшний оюун ухааныг агшин зуур ашиглах боломжтой гэж төсөөлье. Хоёр жилийн өмнө үүнийг төсөөлөхөд бэрх байсан бол одоо бараг бодит байдал болжээ. Одоогоор төгс биш ч тун удахгүй төгсөд ойртоно гэж үзэхэд үндэслэлтэй.
Үүн дээр хоёр дахь таамгийг нэмье. Бие даасан агентууд хэдэн цаг, өдөр, цаашлаад хэдэн долоо хоног хамтран ажиллаж, бодит ач холбогдолтой цогц ажлыг дуусгаж чадна гэж төсөөлье. Нэг юм уу цөөн даалгавар бус, олон салбарыг хамарсан бодитой, өргөн хүрээний ажлын дараалал юм. Өөрсдөө ажлын урсгалаа тодорхойлж чадах агентуудын багт шингэсэн, олон чиг үүргийн хамтарсан баг гэсэн үг.
Энэ хоёр таамаг ерөнхий чиглэлээрээ ч болов үнэн бол ажлын арга барил өөрчлөгдөхөөс өөр аргагүй. Дуусгах хугацаа богиносож, дотоод хамтын ажиллагааны хэлбэр хувьсан, өөрчлөлтийн хэмнэл түргэснэ.
Ийм хурдтай өөрчлөлт төвлөрлийг сааруулах, бие даасан байдал, инновацыг дэмждэг. Харин ихэнх том байгууллага үүний эсрэг зарчимд тулгуурлан байгуулагдсан.
Том компаниуд эрх мэдлийг чиг үүргээр зохион байгуулсан хэлтсүүдэд төвлөрүүлдэг. Тэд стратеги, технологи, өгөгдөл, эрсдэл, үйл ажиллагаа, санхүү, хүний нөөц, бизнесийг тус тусын зорилго, урамшуулал, хамгийн гол нь хяналттай өөр бүтцүүдэд хуваадаг.
Хөрөнгө оруулалтын хороо, удирдах хороо, архитектурын зөвлөл, эрсдэлийн хяналт, нийцлийн шалгуур, худалдан авах ажиллагаа, жилийн төлөвлөлтийн мөчлөг, бизнесийн үндэслэлээр өөрчлөлтийг удирддаг. Өөрчлөлтийн удирдлагын зарим баг мэдээлэлд үнэ цэн нэмэлгүйгээр оролцогчдын дунд дахин зуучилдаг.
Дахин хэлэхэд, энэ бүхэн үндэслэлгүй биш бөгөөд эдгээр механизм сайн шалтгаанаар бий болсон. Тэд эрсдэлийг удирдаж, хөрөнгө хуваарилж, давхардлыг хориглон, хэрэглэгчдийг хамгаалж, хариуцлага бий болгохын зэрэгцээ ажлын хэмнэлийг тогтоодог. AI-д суурилсан өрсөлдөгчид ажлыг илүү хурдан туршиж, суралцаж, дахин зохион бүтээдэг ертөнцөд энэ хэмнэл хэт удаан байх магадлалтай.
Соёлын дохио ч мөн чухал. Удирдагч "Та шийдвэр гаргах эрхтэй" гэж хэчнээн давтсан ч олон байгууллагын урамшууллын тогтолцоо хүмүүсийг чиг үүргийнхээ хүрээнээс гарахгүй байхыг дэмжсэн хэвээр. Яагаад? Багаа хамгаал. Төсвөө хамгаал. Замын зургаа хамгаал. Олонд ил харагдах бүтэлгүйтлээс зайлсхий. Хэцүү шийдвэрийг хороонд шилжүүл. Батлагдсан үйл явцаас хэт бүү хазай.
Туршилтын өртөг өндөр, хааяа гарах өөрчлөлт нь хувьсгал бус аажим хувьсал байдаг үед энэ төвлөрсөн арга барил үндэслэлтэй. Гэвч чадавх хэдхэн сар тутамд мэдэгдэхүйц сайжирч, хамгийн сайн боломжийг ажилтай хамгийн ойр багууд олдог үед энэ нь асуудал болно.
AI-д уламжлалт төвлөрлөөр хариулах нь бодит ROI-г хаах саатал үүсгэдэг. Өөрчлөлт бүр бодит ажилд хүрэхээсээ өмнө олон хороогоор дамжих ёстой бол байгууллага хэт удаан суралцана.
Өсөж хөгжих, хурдан урагшлах хүсэлтэй ажилтнуудынхаа AI ашиглах боломжийг хязгаарлавал танай байгууллага ажиллахад сонирхол багатай газар болно.
Ихэнх байгууллага хувь хүний AI-ын чадвараас эхэлж байна. Энэ бол эхлэх зөв цэг. Хүмүүс AI-д хэрхэн даалгавар өгөх, түүний хариуг хэрхэн сорих, ажлыг нь шалгах, нууц мэдээллийг хамгаалах, хэзээ ашиглахгүй байхыг мэдэх хэрэгтэй. Тэдэнд итгэл, эрүүл шүүлт, практик туршлага хэрэгтэй.
Гэхдээ хувь хүний чадварт дээд хязгаар бий. Шинжээч тав дахин их дүн шинжилгээ гаргаж болох ч шийдвэр гаргах хурал сардаа нэг хэвээр. Хөгжүүлэгч илүү их код үүсгэж болох ч хянах, хувилбар гаргах үйл явц өөрчлөгдөөгүй. Маркетер илүү их контент бүтээж болох ч брэндийн зөвшөөрөл мөн л хуучин дараалалдаа хүлээнэ.
Байгууллагын бусад хэсэг хуучнаараа ажилласаар байвал багийн түвшинд ажлын урсгал өөрчлөгдсөн ч хурд заавал нэмэгдэхгүй.
Ингээд хувь хүн, магадгүй баг ч хурдан ажиллах боловч байгууллагын эхнээс эцэс хүртэлх урсгалын бусад хэсэг эцсийн гарцын хурдыг хязгаарлана. Тиймээс AI-ын замнал хувь хүний чадвараас багийн чадварт, улмаар байгууллагын чадварт шилжих ёстой.
Компани бүтэц, урамшуулал, засаглал, мэдлэгийн урсгал, технологийн хэв маягаа өөрчилж чадвал хувь хүн, багийн түвшний үр ашиг компанийн үнэ цэн болж хувирна.
Энэ бол хүнд сорилт, гэхдээ үнэ цэнийг нээх боломж чухам энд бий. ChatGPT гарснаас хойших сүүлийн жилүүдэд бий болсон, ажлын урсгалдаа AI-ыг анхнаасаа шингээсэн компаниуд уян хатан хэвээр бөгөөд цөөн шатлалтай бүтэцтэй ажилладаг. Харин том компаниуд AI-ыг одоо байгаа үйл явцдаа оруулснаар ажлыг хэрхэн хийдгийг өөрчилж чадахгүй, алаг цоог бүтэц бий болгожээ.
AI-д суурилсан байна гэдэг эмх замбараагүй, бодлогогүй эсвэл хэрэгсэлд хэт автсан байхыг хэлэхгүй. Мөн ажилтан бүр хамгийн сүүлийн үеийн загварыг хүссэнээрээ ашиглана гэсэн үг биш. Тэр тусмаа засаглалыг урам зоригоор орлуулах, эсвэл хүн цаашид хэрэггүй мэт дүр эсгэх гэсэн үг огт биш.
Байгууллагын загварын хуучин үзэл нь ирээдүйн төлөвийг тодорхойлж, бүтцийг зурж, өөрчлөлтийг хэрэгжүүлээд тогтворжуулж болно гэж үздэг. Энэ нь AI-ын хувьд хэт удаан.
AI-д суурилсан байгууллагыг тасралтгүй өөрчлөлтөд зориулан бүтээнэ. AI-д суурилсан байгууллага нь хүн, AI-ын систем, өгөгдөл, ажлын урсгал, засаглалын нийлмэл давуу талд тулгуурлан ажлыг тасралтгүй шинэчлэн зохион байгуулдаг. Тэд бүхнээ нэг л зураг төсөлд даатгахгүй. Тэд аль ажлын урсгалыг өөрчлөх, ямар үүрэг хувьсах, ямар хяналт хэрэгтэй, аль ур чадвар илүү чухал, ямар арга барилыг дахин ашиглаж болох, аль таамаг хэдийн хуучирсныг хурдан тогтоох чадавх бүрдүүлнэ.
Үүний тулд тогтвортой суурь, дасан зохицох зах хязгаар хоёул нэгэн зэрэг хэрэгтэй. Эдгээр нь төвлөрөл болон ажилтай ойр багуудад эрх мэдэл олгох хоёрын тэнцвэрийг хангана.
Тогтвортой суурь нь байгууллагад итгэлцэл, өргөжин тэлэх боломж олгоно. Бизнес даяар батлагдсан хэрэгсэл, дахин ашиглах арга барил, өгөгдөлд хандах суваг, үнэлгээний арга, аюулгүй байдлын хяналт, засаглалын зарчим, хяналт-шинжилгээ, мэдлэгийн дэд бүтэц, тодорхой эзэмшлийг ашиглах боломжтой байна.
Дасан зохицох зах хязгаарт бодит ажил хийгдэж, байнга бөгөөд саадгүй өөрчлөгдөнө. Асуудалтай ойр ажилладаг, олон чиг үүргийн жижиг багууд ажлын урсгалыг дахин зохион бүтээх, AI ашиглах, шинэ арга барил турших, сурсан зүйлээ байгууллагадаа буцаан түгээх хангалттай эрх мэдэлтэй байна.
Цөм ба зах хязгаарын энэ тэнцвэр чухал. Төвийн хяналт хэтэрвэл байгууллага хэт удаан суралцана. Орон нутгийн эрх чөлөө хэтэрвэл байгууллага бутарна. AI-д суурилсан байгууллагын цөмд сахилга бат, зах хязгаарт дасан зохицох чадвар хэрэгтэй.
Ажлыг автоматжуулбал AI хүний хэрэгцээг бууруулна гэж дүгнэх нь өнгөц хэрэг. Контекст бага шаарддаг, давтагддаг оюуны ажил хумигдах эсвэл үгүй болох зэрэг зарим салбарт энэ нь үнэн. Голдуу гүйлгээний шинжтэй ажил, системийн цоорхойг нөхөх, мэдээлэл дамжуулах, анхан шатны дүн шинжилгээ хийх, эхний ноорог боловсруулах, хязгаарлагдмал "нэмүү өртөг" бүхий хариу өгөх зэрэг бүх ажил дарамтад орно.
Харин нөгөө талд нь хүний "хувь нэмэр" нэг шат ахина. Мэргэжлийн түвшний оюун ухаан агшин зуур бэлэн болбол AI орлож чадахгүй, орлох ч ёсгүй ховор чанарууд болох эрүүл шүүлт, бүтээлч байдал, хариуцлага, контекст, итгэлцэл илүү үнэ цэнтэй болно.
Байгууллагууд тодорхойгүй нөхцөлд шийдвэр гаргаж чаддаг хүмүүст улам их анхаарах хэрэгтэй. Салбараа AI-ыг чиглүүлж, хэзээ алдаж байгааг нь таних хэмжээнд гүнзгий ойлгодог хүмүүс. Илүү оновчтой асуулт тавьж чаддаг хүмүүс. Бизнес, технологи, үйл ажиллагаа, хүний бодит нөхцөлийг хооронд нь холбож чаддаг хүмүүс. Харилцаа тогтоож, итгэл төрүүлэн, олон оролцогчийн ажлыг уялдуулж чаддаг хүмүүс. Түүнчлэн долоо хоногийн ажлыг даваа гарагийн өглөө багтаан хийдэг болно гэж төсөөлбөл контекстээ хурдан сольж, мэдээллийг шуурхай бөгөөд зөв тайлбарлах чадвар бүр ч чухал болно.
Тиймээс чиг үүргүүдийн контекстийг бүхэлд нь хадгалж, AI-аар дэмжсэн ажлыг зохицуулж чаддаг олон талын мэргэжилтнүүдийн үнэ цэн буурах бус өснө. Ажил хурдассанаар чанар, эрүүл шүүлт чухал байх мөч олширно. Тиймээс мэргэжилтнүүдийн үнэ цэн ч буурах бус өсөж мэднэ. Удирдагчид үйл ажиллагааг хянагч бус, харин систем, контекст, хэмнэлийг зохион бүтээгч болох шаардлагатай.
Хөрөнгө оруулах ёстой чадвар нь зөвхөн "AI-ын чадвар" биш. AI доод түвшний даалгаврын гүйцэтгэлийг илүү их хариуцах тусам сониуч зан, эрүүл шүүлт, тэсвэр хатуужил, ойлгомжтой байдал, бүтээлч сэтгэлгээ, шийдэмгий зан, хамтын ажиллагаа, тодорхойгүй байдалд тухтай ажиллах зэрэг хүний чанар улам чухал болно. Байгууллага эдгээр чанартай хүмүүсийг одооноос ажилд авч, хөгжүүлж, урамшуулах хэрэгтэй.
Ийм их ажлыг богино хугацаанд шахаж гүйцэтгэх нь ачаалалтай бөгөөд AI-д суурилсан байгууллагууд цаг үргэлж туйлын хурдаар ажиллаж чадахгүй. Тэд хүмүүст сэргэж, дахин холбоо тогтоох цаг, орон зай гаргах шаардлагатай. Үр дүнтэй дүгнэж, шийдвэр гаргахын тулд байгууллагууд санамсаргүй учрал шинэ санаа төрүүлэх орчныг бүрдүүлэх хэрэгтэй.
Өнөөдөр олон компани AI-ын одоо байгаа боломжийг ашиглахдаа удаан байна. Ингэснээр агентын чадавхын сайжрал болон түүний хэрэглээний сайжралын хоорондох зөрүү улам тэлж байна.
Энэ бол хэвийн зүйл. Хуучин систем, зохицуулалтын хязгаарлалт, соёлын эсэргүүцэл, тархай бутархай өгөгдөл, тодорхойгүй эзэмшил, бодит эрсдэл зэрэг бүгдийг удирдах шаардлагатай тул том байгууллагууд технологийг удаан нэвтрүүлдэг.
Гэвч нэгэн цагт хангалттай олон удирдагч, баг, өрсөлдөгч AI-ыг бодит ажлын урсгалд аюулгүй, тогтмол ашиглах аргаа олно. Арга барилууд төлөвшиж, засаглал үйл ажиллагаанд илүү гүн шингэж, агентууд найдвартай болж, байгууллагын итгэл нэмэгдэнэ. AI-ын боломж ба компаниудын бодитоор ашиглаж буй зүйлийн хоорондох зөрүү багасаж эхэлнэ.
Тэр эргэлтийн цэг ирэхэд хамгийн сайн загвар эсвэл хамгийн том AI-ын төсөвтэй компани бус, ажлын арга барилаа хурдтай өөрчилж чаддаг байгууллага давуу тал олно.
Шийдвэр бүрийг төвлөрүүлж, чиг үүрэг бүрээ хамгаалж, удаан хороодоор удирдуулан, "ус балгахгүй" хүнийг урамшуулдаг компаниуд хөл нийлүүлэхэд бэрхшээлтэй тулгарна.
Бат бөх суурь, дасан зохицох зах хязгаарыг бүрдүүлсэн компаниуд илүү хурдан суралцана. Тэд илүү сайн ажлын урсгалыг эрт олж, олон талын болон нарийн мэргэжилтэн, удирдагчдын зохистой хослолыг өндөр үнэ цэнтэй ажилд шилжүүлж, орон нутгийн туршилтыг дахин ашиглах боломжтой арга барил болгоно.
Одоохондоо "Бид AI-ыг хэрхэн амжилттай нэвтрүүлэх вэ?" гэж асууж болох ч удахгүй үүнийг "AI ажлыг өөрчлөхийн хэрээр манай байгууллага хэр хурдан дасан зохицож чадах вэ?" болгон өөрчлөх ёстой.
Хүчирхэг AI-тай ч удаан байгууллага удаан хэвээрээ байна. Харин дасан зохицох чадвартай байгууллага түүний үр өгөөжийг улам өсгөнө.