Өдгөө ихэнх байгууллага AI-г бодит хэрэглээнд нэвтрүүлээд байна. Гэвч бараг аль нь ч хэрэглэгчтэй шууд харилцах үйлчилгээ, бизнесийн чухал шийдвэр, хүний оролцоо багатай процесс зэрэг үнэхээр чухал хэсэгт нэвтрүүлээгүй байна. Өрсөлдөөний давуу талыг чухам энэ зөрүү шийдэж байна.
Саад нь ихэвчлэн чадавх бус, итгэлтэй байдал юм. Өндөр эрсдэлтэй орчинд AI нэвтрүүлэхэд энэ итгэл дөрвөн тодорхой шалгуурыг хангаснаар бүрддэг.
Эдгээр шалгуур нь AI-н зан төлөвийг хэрхэн турших, шийдлийг байгууллагын хэмжээнд хэрхэн бүтээж, засаглах, мөн энэ нь яагаад чухал болохыг удирдлага тань үнэхээр дэмжиж байгаа эсэхийг хамарна.
Эдгээр итгэлийн шалгуурыг хангаснаар байгууллагын дадал, хариуцлага бэхжиж, AI-г бодит өөрчлөлт авчрахуйц байдлаар нэвтрүүлэхээс зайлсхийх шалтгаан багасна. Үгүй бол AI нь байгууллагын үйл ажиллагаанд бодит нөлөө үзүүлэлгүй, захын хэрэглээнд хэдэн фунт хэмнэх төдийд гацна.
AI-н хөгжлийн хурдаар бол хэдэн арван жилийн өмнөхтэй дүйх өнгөрсөн жилийн өдийд ихэнх компани “AI POC-ийн цэвэрлэгээнд” гацсан байв: AI юу хийж чадахыг харуулсан олон сонирхолтой POC байсан ч алийг нь ч бодит хэрэглээнд нэвтрүүлэхэд бэрх байлаа. Нэг жилийн дараа олон байгууллага дор хаяж зарим AI шийдлээ бодит хэрэглээнд нэвтрүүлсэн нь томоохон ахиц юм.
Гэвч AI-г ихэвчлэн захын процесст ашиглаж байна: үүнийг хийхэд хялбар, инновацын баг сонирхолтой бизнес хэрэглэгчтэй хамтран хөгжүүлж чадна, алдаа гарлаа ч “дэлхий сүйрэхгүй.” Тухайн процесс төдийлөн чухал биш, гар ажиллагаатай нөөц хувилбартай эсвэл сөрөг үр дагаврыг хязгаарлах олон “хүний хяналтын цэгтэй” байдаг.
Ойлгомжтой ч хэт болгоомжтой энэ хандлагын үр нөлөө мөн л хязгаарлагдмал: өсөлтийн боломж, хэрэглэгчийн туршлага эсвэл зардлын бүтцэд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт оруулсан байх магадлал бага.
Энэ л ирээдүйн ялагчдыг бусдаас ялгана: тэргүүлэгч компаниуд бизнесийн гүйцэтгэлд чухал хэсэгт AI-г ашиглахаар хөрөнгө оруулж байна.
Хоцрогчид ч мөн “AI ашиглаж” байгаа ч бизнест бодит нөлөө үзүүлэх хэсэгт биш.
Тийм ээ, AI-г хөрөнгө оруулалтын шийдвэр, хэрэглэгчийн туршлага, бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт, судалгаа ба дизайн, “хүний оролцоогүй автоматжуулалт”-д ашиглах нь илүү эрсдэлтэй санагдана. Гэхдээ жинхэнэ өгөөж тэнд бий.
Энэ чиглэлд түрүүлж буй компаниуд зах зээлд хараахан анзаарагдаагүй байж болно. Харин анзаарагдах үед зөрүү хэдийн их болсон байхын зэрэгцээ AI нэвтрүүлэх хурдны ялгаа нь хоцрогчид юуг буруу ойлгож явснаа ухаарах зуур тэр зөрүүг улам тэлнэ.
Тэгвэл үнэхээр чухал процесст AI-г итгэлтэй ашиглахын тулд байгууллагад юу хэрэгтэй вэ?
Эхлээд та “Бидэнд ChatGPT шиг AI хэрэгсэл бий” гэдгээс “Бид POC-уудтай”, цаашлаад “Бид 10 энгийн AI шийдлийг бодит хэрэглээнд нэвтрүүлсэн” түвшинд хүрсэн гэж үзье. Хэрэв үгүй бол үүнийг нэн тэргүүнд шийдэх хэрэгтэй. Эдгээр эхний алхам энгийн мэт боловч байгууллагын AI-н мэдлэгийг бий болгох, илүү сайн хэрэглээний санаа олох, аливаа AI-г бодит хэрэглээнд гаргах дотоод үе шатыг тодорхойлоход зайлшгүй хэрэгтэй.
Энэ үед байгууллага зорилгоо өндөрсгөж, “хүний хяналттай, бодит ач холбогдолтой хэрэглээний AI шийдэл”-ээс ялгарал бий болгох “бид AI-г үндсэн процесс болон хэрэглэгчийн туршлагадаа ашигладаг” түвшин рүү ахих ёстой.
Сүүлийн шатны ахицыг технологи бус, байгууллагын итгэлтэй байдал хязгаарлах нь түгээмэл. Учир нь хүнд зүйлсийг хойшлуулах эсвэл зайлсхийх шалтгаан үргэлж олдоно:
“Буруу дүгнэлт өгвөл яах вэ?”, “Буруу ажиллаад бид мэдээнд гарвал яах вэ?”, “Тооцоог буруу хийж, бид буруу шийдвэр гаргавал яах вэ?”, “Хэрэглэгчдийг доромжилбол яах вэ?”, “Загвар ашиглах боломжгүй болбол яах вэ?”, “Үүний шинэчлэлүүдийг бид хэрхэн дэмжих вэ?”, “Зохицуулалт өөрчлөгдвөл яах вэ?”, “Шинэ загварыг хүлээх хэрэгтэй юу?” гэх мэт.
Бидний үзэж байгаагаар өндөр нөлөөтэй, AI-д суурилсан өөрчлөлтөд “Go Live” товчийг итгэлтэй дарахад ихэвчлэн дөрвөн нөхцөл шаардлагатай.
Яагаад: Байгууллага, ялангуяа дээд удирдлага “AI яагаад манай бизнесийн амжилтад чухал вэ” гэсэн үзэл санааг үнэхээр дэмждэг үү? Үгүй бол байгууллага хүнд шийдвэрээс зайлсхийх шалтгаан олох магадлал өндөр.
Дэмжлэг: Байгууллага AI-тай хамт хөгжихөд нь дэмжих AI өөрчлөлт/шинэчлэл/дэмжлэгийн баг бий юу? Тэр баг нэвтрүүлэлт, сургалт, зохицуулалт, ажиллах шинэ арга барил, тогтсон ойлголтыг сорих, шаардлагатай санхүүжилт олгох зэрэг ажлыг хариуцна. AI нь Cloud эсвэл Digital санаачилгууд шиг “технологийн багт өгөөд шийдүүлчих” өөрчлөлт биш. Үүнийг бизнес манлайлж, сайтар дэмжих ёстой.
Хэрхэн: Хэрэглээний AI-д зориулсан байгууллагын болон шийдлийн архитектур тогтсон уу? Энэ салбар тасралтгүй хөгждөг ч тодорхой үзэл баримтлалтай байх нь зөв хамгаалалтын хязгаарлалт, зардал, ажиглагдах байдал, хяналт, загварын хандалт зэргийг сайтар бодож, мэдлэгээ нэмэгдүүлэхэд хүргэнэ. Ингэснээр байгууллага AI-н тухайд “юу хийж байгаагаа мэддэг” гэсэн дотоод итгэл төрж, олон янзын зөрүүтэй арга барилаар бүтээхээс сэргийлнэ.
Бодит хэрэглээнд гаргах итгэлийн шалгалт: Шийдэл эзэмшигчид “бодит хэрэглээнд гаргахад хангалттай сайн уу?” гэдэг дээр эцэс төгсгөлгүй хойш сууж болно. QA багийн уламжлалт туршилт нь тодорхой бус үр дүнтэй AI системд шаардлагатай итгэл, хариуцлагын мэдрэмжийг өгдөггүй. Үнэлгээ харин өгдөг.
Одоо эдгээрийг урвуу дарааллаар авч үзье. Учир нь энэ дараалал бодит хэрэглээнд гаргах итгэлийн талаарх шийдвэрт хамгийн ойр.
Байгууллагууд олон арван жилийн турш хувилбар хангалттай сайн эсэхийг QA багаар шийдүүлж ирсэн. Цаасан дээр туршилтыг бизнесийн оролцогчид хийдэг байсан ч бодит байдал дээр QA баг хийдэг байв. Тоо томшгүй “хэрэв ийм бол тийм” дүрмийн дагуу тэнцсэн эсвэл тэнцээгүй гэсэн хоёрхон үр дүнтэй байлаа. Ажил ихтэй ч ойлгомжтой.
Зан төлөвийг үнэлэх шаардлагатай AI-д энэ арга үйлчлэхгүй.
Үнэлгээ нь AI-н чанарын шинжтэй зан төлөвийг хэмжигдэхүйц болгодог. Тэнцсэн/тэнцээгүй гэж ангилахын оронд зөв байдал, өнгө аяс, баримтын үндэслэл, татгалзах зан төлөв зэрэг шалгуур тодорхойлж, оноо өгнө. Команд, загвар, хамгаалалтын хязгаарлалт зэргээ сайжруулах явцдаа төслийн турш эдгээр оноог хяна. Ингэснээр төслийн баг, өөрчлөлтийн хороо, бизнесийн удирдлага итгэлтэй шийдвэрлэх хэмжүүртэй болно: төслийн явцад x-ээс y болсон зөв байдлын оноо.
Энэ тоо хоёр үүрэгтэй. Нэгдүгээрт, цаг хугацааны явц дахь сайжралтыг харуулж, систем тогтоосон хүлээлтийн хүрээнд найдвартай, тогтвортой ажиллаж буйг оролцогчдод бодит нотолгоогоор үзүүлснээр итгэлийг бий болгоно.
Хоёрдугаарт, хариуцлагыг бий болгоно. Тэд эдгээр тоо болон үнэлгээний гарал үүслийн мөрийг нотолгоо болгон ашиглаж чадна. Сайтар тодорхойлсон олон төрлийн нөхцөлөөр туршсан, баримтжуулсан үнэлгээний багц нь зөвшөөрөл олгох хороонд зохих нягт нямбай ажиллагааг нотлох туршилтын тайлангийн AI хувилбар юм: систем зөвхөн хийх ёстой зүйлээ, зөвхөн хийх ёстой аргаараа хийж байна уу?
Мэдээж үнэлгээний шалгуур хангалттай баялаг үед л эдгээр тоо утга учиртай. Үүний тулд ихэнх байгууллагын эхэндээ алддаг үйл ажиллагааны загварын өөрчлөлт шаардлагатай: үнэлгээний шалгуурыг технологийн эсвэл QA баг бус, ганц туршлага багатай хэрэглэгчид ч даалгалгүйгээр “бизнес” өөрөө эзэмших ёстой. Бүтээгдэхүүн эзэмшигчид болон мэргэжилтнүүд салбарын онцлог, захын тохиолдол, хүссэн өнгө аяс, хэрэглэгчдийн үүсгэж болох харилцан үйлчлэлийн төрөл, утга учиртай сэтгэн бодох алхам, алдааны хэлбэр, зөв QA хослол зэргийг ойлгодог. Шийдлийг ашиглаж, нэвтрүүлж буй хүмүүс ямар үр дүнг сайн гэж үзэхээ шийдэх ёстой.
Иймээс хэрэглэгчийн туршлагын гол цөмд AI ашигласан шийдлийг батлах шаардлагатай бол ердөө хоёр асуулт асуу:
(1) үнэлгээний шалгуурыг хэн боловсруулсан бэ, мөн
(2) үнэлгээний гүйцэтгэл эдгээр шалгуураар цаг хугацааны явцад сайжирч, одоо доод босгыг давсан уу?
Хариулт нь "технологийн баг боловсруулсан, гэхдээ үр дүнд нь бид сэтгэл хангалуун байгаа" бол аппликейшн бэлэн биш. Хариулт нь “тийм ээ, өнгөрсөн долоо хоногт туршаад тэнцсэн” бол шаардлагатай итгэлийг төрүүлэх үнэлгээний төлөвшлийн түвшинд хүрээгүй байх магадлалтай. Учир нь үнэлгээнүүд бүтээн байгуулалтын эхлэл байгаагүй бололтой.
Харин бизнесийн бүтээгдэхүүн эзэмшигч бүтээн байгуулалтын турш үнэлгээнүүдийг тодорхойлж, хянаж, давтан сайжруулсан бөгөөд гүйцэтгэл зөв чигт өөрчлөгдөж буйг харуулж чадвал батлахад үнэ цэнтэй шийдэл байна.
AI архитектурын зарчим, стандартад нийцэх нь итгэлтэй байдлын бас нэг давхаргыг бүрдүүлнэ. Эхний таван AI аппликейшнаа ажлаа эхлүүлэхийн тулд тохиромжтой гэж үзсэн ямар ч аргаар бүтээж болох байв. Харин байгууллага даяар аюулгүй, сайн засаглалтай AI-г өргөн хүрээнд, өндөр хурдаар нэвтрүүлэхийн тулд жишиг аппликейшны архитектур болон байгууллагын AI платформд тулгуурласан илүү бүтэцтэй хандлага шаардлагатай болдог.
Инженерчлэлийн бүх баг загварын хандалт, хамгаалалтын хязгаарлалт, ажиглагдах байдал, өргөтгөх чадвар, зардлын удирдлага зэргийг хурдан “өвлөж”, шийдлийн инженерчлэлдээ төвлөрөх боломжтой байх ёстой.
Өөрчлөлтийн хурднаас шалтгаалан богино настай байсан ч байгууллагын AI платформ, архитектурын хандлагын талаар тодорхой үзэл баримтлалтай байх нь чухал системд AI-г аюулгүй нэвтрүүлж чадна гэсэн дотоод итгэлийг улам бэхжүүлнэ. Учир нь гол хүчин зүйлсийг хэн нэгэн бүгдийг нь бодож, нэвтрүүлэх хамгийн оновчтой замыг сонгосон гэсэн үг. Энэ нь шийдэл чухал процессуудыг дэмжинэ гэсэн итгэлийг нэмэгдүүлдэг.
Энэ нь “өмнөх ажлаа AI хэрэгсэлтэйгээр хийх” тухай биш. Хэвшмэл сонсогдож болох ч өөрчлөлт гэдэг нь процессыг дахин загварчлах, бүтээгдэхүүний саналуудаа шинээр бодох, хэрэглэгчийн туршлагыг хөгжүүлэх, ажиллах арга барил болон ихэнхдээ багийн бүтцийг өөрчлөхийг хэлнэ.
Үүнийг үндсэн ажлынхаа хажуугаар хийх боломжгүй бөгөөд Технологийн алба дангаараа манлайлах ёсгүй (үгүй ээ, гурван орон тоотой “Инновацын” баг тань ч мөн адил). Мөн “аяндаа учир нь олдоно” гэсэн хандлагатай байвал ялж буй өрсөлдөгчдийн хүрч болох өөрчлөлтийн хурдад та хүрэхгүй.
Түүнчлэн жинхэнэ “тоглоомын дүрмийг өөрчлөх” хэрэглээний тохиолдлуудыг илрүүлж, дэмжлэг авахын тулд байгууллага даяар AI-н гүнзгий мэдлэг, эерэг хандлага шаардлагатай.
Тиймээс AI өөрчлөлтийг хэрэгжүүлэхийн тулд байгууллагын хэрэгцээ, өөрчлөлтийг хэрхэн идэвхжүүлэх, AI-г ойлгодог хүмүүст ТУЗ-өөс бүрэн эрх олгож, уялдуулалт, эрч хүч, санхүүжилт, нөлөөлөл, засаглал, эрэмбэлэлт, шийдвэр гаргалтыг хариуцуулах хэрэгтэй.
Ялангуяа эхний үе шатанд төвлөрсөн AI төв, AI өөрчлөлтийн алба эсвэл AI оффис зэрэг нэгж үр дүнтэй ажилладаг. Энэ төв баг нь байгууллагад хэрэгжүүлэх стратеги бий, томоохон шийдвэрийг хурдан гаргаж, нэгжүүдэд түгээж чадна гэсэн итгэлийг төрүүлж, AI өөрчлөлтийн чанарын босгыг тогтооно. Ийм баггүй бол хандлага хэт задран бутарч, шийдвэр, бүтээгдэхүүн ба шийдлийн сонголт, чанарт зөрүү үүсэх эрсдэлтэй. Эцэст нь энэ нь өндөр эрсдэлтэй хэсэгт AI нэвтрүүлэх итгэлийг сулруулна.
Өмнө дурдсанчлан AI-аас бодит өрсөлдөөний давуу тал олох компаниуд нь хэрэглэгчийн туршлага, бүтээгдэхүүний гүйцэтгэл, үйлдвэрлэлийн хурд зэргийг сайжруулах чухал процесс, үйлчилгээнд AI-г тогтмол, хурдан нэвтрүүлэх байгууллагын туршлага, мэргэшил, итгэлийг бий болгосон компаниуд байна.
Сайн үнэлгээний дадал, хурдан дасан зохицож, өргөжих архитектур, байгууллагыг суралцах, дасан зохицох, шинэ арга барил тогтооход дэмжих “чадна” гэсэн өөрчлөлтийн удирдлагын хандлага бүгд шаардлагатай.
Гэвч эдгээрийн аль нь ч “доороос дээш” амжилттай хэрэгжихгүй. Өөрчлөлт болон үр дагавар нь дэндүү хурдан, нөлөө нь дэндүү их. “ТУЗ-ийн зөвшөөрөл” эсвэл “удирдлагын дэмжлэг” ч хангалтгүй.
Ажилтнууд өөрчлөлт яагаад шаардлагатай, өөрсдөд нь ямар сайн эсвэл муу нөлөөтэй, юу хожихоо тодорхой ойлгохгүй бол өөрчлөлт далдуур өрнөж, ихээхэн дагалдах хохирол учруулна.
Тиймээс AI нэвтрүүлж бодит давуу тал олох дөрөв дэх нөхцөл нь компанийн цаашдын амжилтад AI-н хөрөнгө оруулалт зайлшгүй гэдгийг удирдлага үнэхээр ойлгож, итгэдэг байх явдал юм. Эрхэм зорилго, зорилтуудад тусгасан AI стратеги нь тэдний өөрсдийн стратеги байх ёстой. Тэд үүнийг байнга сурталчилж, үйлдлээр баталгаажсан шийдвэр гаргаж буйгаа харуулах хэрэгтэй.
Ингэснээр байгууллага даяарх багууд ур чадвараа дээшлүүлж, бага зэрэг тавгүй ч чухал шийдвэр гарган, илүү хэцүү атлаа илүү өгөөжтэй замыг сонгох урамшуулал, дэмжлэг, яаралтай байдлын мэдрэмжтэй болно. Энэ нь AI-д суурилсан хэрэглэгчийн туршлага эсвэл хөрөнгө оруулалтын шийдвэрийн процесст “Go-Live” дарах итгэлийг өгнө.
Ирэх хоёр жилд AI-аас хожих компаниуд хамгийн олон нэвтрүүлэлттэй нь байхгүй. Харин AI-г хэрэглэгчтэй шууд харилцдаг, шийдвэрт нөлөөлдөг, бизнесийн нэн чухал систем, процесст үр дүнтэй ашиглаж, үүнийг тогтмол бөгөөд аюулгүй хэрэгжүүлэх байгууллагын чадавхыг бүрдүүлсэн компаниуд байна.
Та одоо юу хийх вэ? Танай байгууллага “AI ашиглаж” байгаа ч компанийн амжилтад нөлөөгүй бол дараах асуултад хариулаад үзээрэй:
Компанийн эрхэм зорилгыг биелүүлэхэд AI ямар үүрэгтэй нь тодорхой юу? AI нэвтрүүлэх нь компанийн ирээдүйн амжилтад зайлшгүй гэж удирдлага үнэхээр итгэдэг гэж та бодож байна уу?
AI-н хөтөлбөрийг урагшлуулах, байгууллагыг сургах, үйл ажиллагааг уялдуулах төв нэгж бий юу?
Технологийн баг AI инженерчлэлийг илүү хурдан, аюулгүй болгох мэргэшил, хүчин чадал, загваруудаа хөгжүүлж байна уу?
AI-н зан төлөвийн талаарх хариулаагүй асуултаас үүссэн саадгүйгээр хувилбарууд бодит хэрэглээнд хүрч байна уу?
Аль нэгэнд нь “үгүй” гэж хариулсан бол AI-г үнэхээр чухал хэсэгт хурдан, тогтвортой нэвтрүүлж өрсөлдөөний давуу тал олох байгууллагын итгэлийг хаанаас эхэлж хөгжүүлэхээ та мэдэж авлаа.